به رسميـت شناختـن استقــلال کوردستــان درسـال ۱۹۲۰ ميـلادی – معاهــده ســِور

به رسميـت شناختـن استقــلال کوردستــان درسـال ۱۹۲۰ ميـلادی – معاهــده ســِور

2020-03-30 13:22:25
Share on

پيشــوای مترقـــی و مردمــی کوردستان شيـــخ محمــود برزنجــی در سال ۱۹۱۴ ميـــلادی به ترکهـای عثمانی، روسيه تـزاری، حکام قاجـار و استعمـارگران انگليس صراحتـــا اعـــلام کـرد که ملــت کـرد سرزميــن خويـش را خـود اداره می کنــد.
قبـل از ايـن رويــداد مهـم و سرنوشت سـاز ملت کــورد و پيشمرگان کوردستــان به رهبـری آقا اسماعيــل سمکــو و شيــخ محمــود برزنجــی بارهـا موفــق شــده بودنــد تا مهاجمـان انگليسی، ترکهــای عثمانی و قشـون متجــاوز پارس را شکســت دهنـد. اگرچه بخشــی از سرزميــن کوردستـان بخصوص قسمت شمالی آن ميــدان جنگ نيروهای بيگانه بــود اما پيشمـرگان فداکــار ومبارزان ملـی کوردستـــان توانستنــد از سرزميــن اجــدادی و وطــن خــود درمقابل دشمنـان و اشغالگـران قهرمانانه دفاع کننـد.
با پايان يافتـن جنگ جهانی اول امپراطـوری عثمانی از هـم فروپاشيــد. مبارزه ملی و استقـــلال طلبانـــه کوردستـــان که قبل از جنگ جهانی اول بر عليه ترکهای عثمانی و قاجاريان به اوج خـود رسيده بود در سطـح بيـن المللـی مطرح شـد.
شيـــخ محمــــود برزنجــــی رهبــــر منتخــــب مـــردم کـــورد قــــدرت سياســـی کوردستـــان را در سـال ۱۹۱۸ ميــلادی رسما بدست گرفـت و پروسه تشکيـل حکومت مستقـــل کوردستـــان را در شهـــر سليمانيـه آغـــاز کـرد.
طبق قـــراردادی که به تاريــخ دهم اوت ۱۹۲۰ ميــلادی ( ۱۹ مرداد ۱۲۹۹ هـ. ش.) درجلسه ای بين المللـــی در شهــر سـِور امضـــا شـد تشکيـــل کشـــور مستقـــل کوردستـــان با موافقـت و امضـــای نماينـدگانِ کشورهای ایتالیا، بلژیک، یونان، لهستان، پرتغـال، رومانی، حجاز و صربستان کرواسی ، سلوِونیا، انگلستان، فرانسه، ژاپن، روسيـه، ارمنستان و ترکيـه به تصويـب رسيــد. لازم به ذکـر اسـت که معاهـــده سِـور و به رسميـــت شناختـــن استقـــلال کوردستـــان در سطح بيـن المللـــی در دوران سلطنت احمد شاه قاجار و تقريبا هفت ماه قبل از کودتای رضا ميرپنج ( سوم اسفندماه ۱۲۹۹) به وقـوع پيوسـت.

مردم کوردستـــان قبل از کودتای رضا ميرپنج بارها به جنگ با قاجاريان و عثمانيها برخاسته و از استقـــلال خويش دفاع می کردند و بعد از جنگ جهانــی اول توانستنـــد به رهبــری رادمردانی چون آقا اسماعیـــل شـــکاک معـــروف به سمکـــو و شيخ محمـــود برزنجـــی با اتحادی تاريخـــی به يکپارچکـــی دســت يابنــد.

شيخ محمــــود برزنجــــی که به نيروهـای انگليـس اعتمـادی نداشـت از لنيـــن و بلشويکهـا خواستارکمـک و پشتيبانــی شـــد که متاسفانه بی نتيجـه مانـد. پـس از شکست سلطان محمـد ششم آخرين پادشاه عثمانـی و فروپاشی امپراطـوری عثمانـی نيروهـای انگلـيس با مبـارزان کـــورد در افتادند.
امپراتوری فرانسـه که به شام (سوريه ) و بخشی از نفــت کوردستـــان در کرکـوک دست يافـت استقـــلال کوردستـــان را فـــدای منافـع خود کــرد. در نهايت فرانسوي ها وانگليسی ها با کمال آتاتورک وافسران ارتش ترکيـه کنار آمدند و با امضای قـرارداد « لوران » در سويس ( نوامبر ۱۹۲۲ ) مصوبه معاهــده سِـور را در مــورد کوردستان راکـد گذاشته با شيـــخ محمـــود برزنجـــی، ملــت استـــوار کـرد و سرزميــن کوردستـان پيمـان شکنــی کردنــد . بر خلاف خواسـت ملــت کــورد و با نقـض آشکـار معاهــده سـِورسرزميــن کوردستــان را تقسيـــم کـردنــد.
اشغـــال کوردستـــان شرقـــی
با سرنگونـی تـزار روس و شکسـت امپراتـوری عثمانی استعمار پيـر انگليس به نقشه های استعمــاری خـود در منطقه بدون رقيـب ادامه داد. از طرفی با پيمان شکنــیِ ويژه خـود، معاهــده سـِور (۱۹۲۰) را در مورد استقــــلالِ کوردستـانِ متحــد و يکپارچـه با کمال وقاحــت زير پا گذاشـت و از طرفـی ديگــربه مهـره سرسپـرده خـود رضا ميرپنـج کودتاچــی ( سـردار سپهِ احمــد شاهِ قاجـار ) دستـور داد تا بخـش شرقــی کوردستــان را بی درنـگ اشغــال کنــد. بلشويکهـای روس که تازه بقــدرت رسيــده بودنــد با اجــرای معاهــده ســِور درمــورد استقــلال کوردستــان برخــورد فعــال و موضــع شفافـی نداشتنـد.

در پائيز سال ۱۳۰۱ هـ .ش. ( ۱۹۲۲ميلادی ) آقا اسماعيل سمکــو اعـلام کـرد که شـاه کوردستـان اسـت. قبـل از اين رويـداد پيشمرگان کوردستـــان به رهبـری سمکـــو توانستـه بودنـد لشکريان متجـاوز و اشغالگـر پارس را با دفاع قهرمانانـه در مهاباد شکسـت دهـنـــد.
در سال ۱۹۲۲ ميــلادی نشانـی از حاکميـــت سياسـی احمدشاه قاجـار در کوردستـــان باقــی نمانده بــود. سرزميــن کوردستـان در دســـت صاحبــان تاريخـی يعنـی ملــت متمـدن کـــورد بـود. رضا ميرپنج ( وزير جنـگ وقـت تهران ) در راس فاشيستهای بی تمـدن تهــران برای اشغــال کوردستـــان با عجــز و ناتوانی دســـت به دامان اربابان انگليسـی خود و قـزاق هــا شـد. قشـون اشغالگـر پـارس به فرماندهی امان الله جهانبانی ( قصاب کوردستــان و بلوچستـــان ) پس از تجديد قـوا و پشتيبانی انگليسـی ها از تبريـز به طـرف کوردستــان وحشيانــه يـورش بردنــد.

قلعـه چهريـــق در سلمـــاس که مرکـز قـدرت اسماعيل سمکـــو بود مورد هجـوم وحشيانـه اشغالگران پارس واقع شـد و در سال۱۳۰۱ هجری شمسی به تصـرف آنان درآمـد. فرمانده ددمنشِ اشغالگران امان الله جهانبانی ( پسـر يکی از نوه های فتحعلی شاه قاجـار) با حمايت رضا ميرپنج و نيروهـای استعمـاری انگلـيس خود را « والی » کوردستــان ناميــد. اگرچه اشغــال وحشيانــه کوردستـــان که به شهــــادت و زخمی شـدن بيشمـاران کـورد انجاميــد و به قـدرت مردمـــی آقا اسماعيـل سمکــــو در بخـش شرقی کوردستــــان خاتمـه داد امـــا وی و مردم کـــورد به دفاع از وطـــن خويـــش و مبارزه بر حـــق خـــود ادامـــه دادند.
مقاومـت نيروهـای کـورد به رهبـری سمکــــوی بيبــاک در برابـر اشغالگـران پارس هشـت سال بعد از سقوط قلعـه چهريق ادامه داشت تا اينکه رضا ميرپنج با مشــورت انگليسی ها در سـال ۱۹۳۰ ميــلادی رسما از سمکـو دعـوت کـرد تا با دولـت تهـران مذاکـره کنــد. سمکوی مبارز برای مذاکره با فرستادگان رضا سوادکوهــی شجاعانـه اعـلام آمادگی کرد و در نتيجه به دام مذاکـرات حکومـت فاشيستـی تهران افتـاد . مذاکراتی که چيــزی جز خدعـه و نيرنـگ بر عليه ملت کـورد و کوردستان نبــود. سمکــــوی بيبــاک در جريان مذاکـره با فرستادگانِ رضــا سـوادکوهـی به کميـن نيروهــای اشغالگـــر پارس افتــاد و روز سـی ام تيــرماه ۱۳۰۹ ( بيستـم ماه مـه ۱۹۳۰ ) قهـرمانانـــه به شهــادت رسيـد.
بدين گـونـه کوردستـان شرقـی نيـز هماننــد الاحواز عربی به زيــر چکمه هــای خونيـــنِ قشـونِ انسانِ ستيـز” پرشيــا ” در آمـد.
ادامــه دارد
پـروشت ءُ پـروش باتنــت ايـران ءُ پاکستـان
آزات ءُ آباد بـــــات گنجيــــں بلـوچستــــــان
محمــد کريـم بلــوچ

Share on
Previous article

خصومتِ دولتِ ایران با زبان بلوچـی و دلایلِ آن

NEXT article

کوردستـــان ءِ پلیـــں شهیـــدان ءَ هـــزاراں ســـــلام

LEAVE A REPLY

MUST READ

بیست ءُ یک فروری ماتی زبانانی میان اُستمانی روچءِ بابتءَ گپ وترانے گون پروفیسرعبدالواحد بزدارءَ

بیست ءُ یک فروری ماتی زبانانی میان اُستمانی روچءِ بابتءَ گپ وترانے گون پروفیسرعبدالواحد بزدارءَ

پاکستان پنجابیوں کے مفادات کی تحفظ کے لئے بنایا گیا ہے: حیر بیار مری

پاکستان پنجابیوں کے مفادات کی تحفظ کے لئے بنایا گیا ہے: حیر بیار مری

سویڈن میں 1998 کو بلوچستان میں چاغی کے پہاڑوں میں جوہری ہتھیاروں کا تجربہ کے خلاف آگاہی مہم

سویڈن میں 1998 کو بلوچستان میں چاغی کے پہاڑوں میں جوہری ہتھیاروں کا تجربہ کے خلاف آگاہی مہم

بلوچستانءَ پاکستانی آئیوکین گچین کاریانی بابتءَ گپ ءُ ترانے گون روچتاک انتخابءِ سرمستر واجہ انور ساجديءَ

بلوچستانءَ پاکستانی آئیوکین گچین کاریانی بابتءَ گپ ءُ ترانے گون روچتاک انتخابءِ سرمستر واجہ انور ساجديءَ

بلوچستان سمینار اسٹوکھولم سویڈنءَ پروفیسر ڈاکٹر مصطفےءِ تران

بلوچستان سمینار اسٹوکھولم سویڈنءَ پروفیسر ڈاکٹر مصطفےءِ تران

پنجابی چین کے ساتھ ملکر اپنے مفادات کے تحت بلوچ نسل کشی میں تیزی لا رہا ہیں .حیربیار مری

پنجابی چین کے ساتھ ملکر اپنے مفادات کے تحت بلوچ نسل کشی میں تیزی لا رہا ہیں .حیربیار مری

پاکستان بلوچ قومی آزادی کی جدوجہد اور کامیابیوں اور بلوچ نوجوانوں کی قربانیوں سے بوکھلاہٹ کا شکار ہو کر اس نے اب بلوچ عورتوں اور بچوں کا اغوا شروع کر رکھا ہے – حیربیار مری

پاکستان بلوچ قومی آزادی کی جدوجہد اور کامیابیوں اور بلوچ نوجوانوں کی قربانیوں سے بوکھلاہٹ کا شکار ہو کر اس نے اب بلوچ عورتوں اور بچوں کا اغوا شروع کر رکھا ہے – حیربیار مری

تکانسـریـں خامنه ای: ایران ٹُکُّــرٹُـکُّــربیـت

تکانسـریـں خامنه ای: ایران ٹُکُّــرٹُـکُّــربیـت

راجدوستیں بلوچاں تپاک بیگی انت

راجدوستیں بلوچاں تپاک بیگی انت

بلوچ راجی مزن جهدکار واجہ عبدالصمد امیریءِ زندتاک، دیوانے گون واجہ اسماعیل امیریءَ – دومی بهر

بلوچ راجی مزن جهدکار واجہ عبدالصمد امیریءِ زندتاک، دیوانے گون واجہ اسماعیل امیریءَ – دومی بهر

نواب بگٹیءُ بلوچی شان

نواب بگٹیءُ بلوچی شان

انساندوستیں بلوچانی کمک کاری ءُ بلوچ دژمنیں سپاہ ءِ تکانسری

انساندوستیں بلوچانی کمک کاری ءُ بلوچ دژمنیں سپاہ ءِ تکانسری

بلوچستان کے علاقے تمپ گومازی میں سیکورٹی فورسز کا فوجی آپریشن آغاز – بلوچ ہیومن رائٹس آرگنائزیشن

بلوچستان کے علاقے تمپ گومازی میں سیکورٹی فورسز کا فوجی آپریشن آغاز – بلوچ ہیومن رائٹس آرگنائزیشن

بلوچستـان ءِ پليـں شهيـدان ءَ هـــزاراں ســـلام

بلوچستـان ءِ پليـں شهيـدان ءَ هـــزاراں ســـلام

مروچی ساؤتھ کوریاءِ بلوچ کمونیٹيءِ نیمگءَ چا بلوچستانءَ انسانی حقانی پادماليءِ خلافءَ یک زھرشانیءِ برجا دارگ بوت.

مروچی ساؤتھ کوریاءِ بلوچ کمونیٹيءِ نیمگءَ چا بلوچستانءَ انسانی حقانی پادماليءِ خلافءَ یک زھرشانیءِ برجا دارگ بوت.